24 tiết khí là gì, ý nghĩa từng tiết khí
Nội dung chính
24 tiết khí là gì là câu hỏi thường gặp khi tìm hiểu sâu hơn về lịch pháp phương Đông. Đây là hệ thống gắn với thiên văn. Công cụ Lịch Âm Online giúp bạn tra cứu các mốc tiết khí cùng ngày âm lịch tương ứng mỗi năm.
Định nghĩa tiết khí trong lịch pháp
24 tiết khí là hệ thống chia một năm thành 24 giai đoạn nhỏ, mỗi giai đoạn đánh dấu một thời điểm đặc biệt trong chu kỳ thời tiết. Đây là cách chia khá tỉ mỉ. Mỗi mùa trong năm gồm sáu tiết khí, tổng cộng bốn mùa tạo thành 24 tiết khí trọn năm.
Danh sách 24 tiết khí trong năm
Mùa xuân gồm Lập Xuân, Vũ Thủy, Kinh Trập, Xuân Phân, Thanh Minh và Cốc Vũ. Đây là sáu tiết khí đầu năm. Mùa hạ gồm Lập Hạ, Tiểu Mãn, Mang Chủng, Hạ Chí, Tiểu Thử và Đại Thử.
Mùa thu gồm Lập Thu, Xử Thử, Bạch Lộ, Thu Phân, Hàn Lộ và Sương Giáng. Đây là nhóm tiết khí giữa năm. Mùa đông gồm Lập Đông, Tiểu Tuyết, Đại Tuyết, Đông Chí, Tiểu Hàn và Đại Hàn, khép lại một vòng tiết khí trong năm.
Tiết khí tính theo âm lịch hay dương lịch
Khác với nhiều ngày lễ âm lịch quen thuộc, tiết khí được tính hoàn toàn theo dương lịch, dựa vào vị trí của Trái Đất trên quỹ đạo quanh Mặt Trời. Đây là điểm khác biệt quan trọng nhất. Vì vậy, ngày dương lịch của mỗi tiết khí gần như cố định mỗi năm, không xê dịch theo tuần trăng như ngày âm lịch.
Tiết khí liên quan gì đến mùa vụ
Từ xa xưa, người nông dân dựa vào các mốc tiết khí để tính thời điểm gieo trồng, thu hoạch phù hợp. Đây là vai trò gốc của tiết khí. Nhiều tiết khí còn phản ánh trực tiếp hiện tượng thời tiết, như Cốc Vũ gắn với mưa xuân, Đại Thử gắn với nắng nóng đỉnh điểm.
Cách tính ngày bắt đầu một tiết khí
Mỗi tiết khí bắt đầu khi Trái Đất di chuyển qua một góc 15 độ nhất định trên quỹ đạo quanh Mặt Trời. Đây là nguyên tắc thiên văn cơ bản. Việc tính toán chính xác đòi hỏi công cụ thiên văn học, nên phần lớn người dùng chỉ cần tra cứu qua lịch có sẵn thay vì tự tính tay.
Tiết khí có thay đổi qua các năm không
Ngày dương lịch của từng tiết khí có thể xê dịch nhẹ qua từng năm, thường trong khoảng một đến hai ngày. Đây là mức chênh không lớn. Nguyên nhân đến từ quỹ đạo Trái Đất không phải hình tròn tuyệt đối và trục quay có độ nghiêng nhất định.
Tìm hiểu thêm về đổi lịch và thiên can địa chi ở đâu
Muốn tự quy đổi một ngày âm lịch sang dương lịch, bạn có thể dùng công cụ đổi lịch âm dương. Muốn tìm hiểu thêm về thiên can, địa chi trong cách tính năm âm lịch, bạn có thể xem thêm phần thiên can địa chi là gì.
